DPF και οδήγηση στην πόλη: «Καθαρίζει» καλά το DPF σου ή απλά επιβιώνει;

Το DPF παγιδεύει σωματίδια αιθάλης, αλλά χρειάζεται την διαδικασία της αναγέννησης για να μην φράξει.
Η παθητική αναγέννηση δουλεύει μόνο σε ανοικτό δρόμο, η ενεργή γίνεται μέσω της ECU αλλά δεν είναι ιδανική.
Στην πόλη, το DPF δεν καθαρίζει πλήρως και γεμίζει με αιθάλη και τέφρα.
Η συνεχής αστική χρήση μειώνει τη διάρκεια ζωής του DPF και αυξάνει τη φθορά του κινητήρα.

autoagora Team

Το DPF παγιδεύει σωματίδια αιθάλης, αλλά χρειάζεται την διαδικασία της αναγέννησης για να μην φράξει

Η σύγχρονη τεχνολογία των diesel οχημάτων υπόσχεται χαμηλότερους ρύπους και υψηλή απόδοση, όμως στην πράξη η χρήση στην πόλη αποδεικνύεται συχνά προβληματική. Το DPF (Diesel Particulate Filter) βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αντίφασης: είναι απαραίτητο για τις εκπομπές ρύπων, αλλά «καταπονείται» σημαντικά σε συνθήκες απαιτητικής λειτουργίας. Το ερώτημα είναι αν στην καθημερινή αστική οδήγηση το DPF «καθαρίζει» σωστά ή αν απλώς παραμένει λειτουργικό μέχρι να εμφανιστεί το πρόβλημα.

Το DPF έχει σχεδιαστεί για να παγιδεύει τα σωματίδια αιθάλης (PM) που παράγονται από την καύση πετρελαίου. Καθώς τα καυσαέρια περνούν μέσα από το φίλτρο, η αιθάλη συσσωρεύεται στα τοιχώματά του. Για να μη φράξει, απαιτείται η λεγόμενη αναγέννηση, δηλαδή η καύση των σωματιδίων μέσω υψηλής θερμοκρασίας. Η διαδικασία αυτή δεν είναι προαιρετική ούτε περιστασιακή. Είναι αναπόσπαστο μέρος της λειτουργίας του κινητήρα και καθορίζει άμεσα τη διάρκεια ζωής του φίλτρου, αλλά και τη συνολική αξιοπιστία του αυτοκινήτου. Αν η αναγέννηση δεν ολοκληρώνεται σωστά, το DPF γεμίζει προοδευτικά, περιορίζοντας την ροή στην εξάτμιση και επιβαρύνοντας τον κινητήρα.

Η παθητική αναγέννηση δουλεύει μόνο σε ανοικτό δρόμο, η ενεργή γίνεται μέσω της ECU αλλά δεν είναι ιδανική

Η παθητική αναγέννηση πραγματοποιείται όταν η θερμοκρασία των καυσαερίων είναι αρκετά υψηλή ώστε η αιθάλη να καίγεται φυσικά μέσα στο φίλτρο. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε σταθερή οδήγηση με υψηλότερο φορτίο, όπως σε αυτοκινητόδρομο. Δεν απαιτεί παρέμβαση από την ECU και θεωρείται ο πιο «υγιής» τρόπος καθαρισμού του DPF.

Αντίθετα, η ενεργή αναγέννηση ενεργοποιείται από την ECU όταν διαπιστωθεί αυξημένη φόρτιση του φίλτρου. Ο κινητήρας τροποποιεί τη στρατηγική καύσης, αυξάνοντας τεχνητά τη θερμοκρασία εξαγωγής μέσω πρόσθετου καυσίμου. Η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο και σταθερές συνθήκες, συνήθως 10 έως 20 λεπτά συνεχούς οδήγησης.

Στην πόλη, όπου οι διαδρομές είναι μικρές και η οδήγηση αποσπασματική, η παθητική αναγέννηση πρακτικά δεν επιτυγχάνεται. Η ενεργή μπορεί να ξεκινήσει, αλλά συχνά διακόπτεται πρόωρα, αφήνοντας το φίλτρο ημι-καθαρό. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος συχνών και ατελών αναγεννήσεων.

Στην πόλη, το DPF δεν καθαρίζει πλήρως και γεμίζει με αιθάλη και τέφρα

Σε καθαρά αστικές συνθήκες, το DPF σπάνια λειτουργεί όπως έχει σχεδιαστεί. Οι χαμηλές ταχύτητες, οι συχνές στάσεις και η περιορισμένη θερμική φόρτιση δεν επιτρέπουν την πλήρη καύση της αιθάλης. Έτσι, το φίλτρο δεν καθαρίζει ουσιαστικά, αλλά απλώς καθυστερεί τη συσσώρευση.

Με τον χρόνο, η ατελής αναγέννηση οδηγεί όχι μόνο σε αιθάλη αλλά και σε τέφρα, η οποία δεν καίγεται και παραμένει μόνιμα στο φίλτρο. Αυτό μειώνει τον ωφέλιμο όγκο του DPF και επιταχύνει την ανάγκη για εξαναγκασμένο καθαρισμό ή αντικατάσταση. Σε αυτή τη φάση, το φίλτρο δεν αποτυγχάνει ξαφνικά – απλώς παύει να λειτουργεί αποδοτικά, αυξάνοντας την κατανάλωση και τη μηχανική καταπόνηση.

Η συνεχής αστική χρήση μειώνει τη διάρκεια ζωής του DPF και αυξάνει τη φθορά του κινητήρα

Η διάρκεια ζωής του DPF εξαρτάται άμεσα από το πόσο συχνά και πόσο σωστά πραγματοποιούνται οι αναγεννήσεις. Σε μεικτές ή υπεραστικές διαδρομές, το φίλτρο μπορεί να διατηρηθεί σε καλή κατάσταση για εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα. Σε καθαρά αστική χρήση όμως, η συνεχής ανάγκη για ενεργή αναγέννηση αυξάνει τη θερμική και χημική καταπόνηση, μειώνοντας αισθητά τη μακροζωία του.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος που τα diesel δεν προτείνονται για αποκλειστικά αστική χρήση. Δεν πρόκειται για σχεδιαστικό ελάττωμα, αλλά για ασυμβατότητα χρήσης. Το σύστημα εκπομπών απαιτεί συνθήκες που η πόλη απλώς δεν μπορεί να προσφέρει σε καθημερινή βάση.

Το DPF στην πόλη δεν «καθαρίζει» με την έννοια που αντιλαμβάνεται ο κατασκευαστής. Στις περισσότερες περιπτώσεις, απλώς διαχειρίζεται τη συσσώρευση μέχρι να εξαντληθούν τα περιθώρια. Η επιλογή diesel για καθαρά αστική χρήση δεν είναι λάθος από άγνοια, αλλά από παρανόηση των απαιτήσεων της τεχνολογίας. Όσο πιο σύντομες και ψυχρές είναι οι διαδρομές, τόσο πιο πιθανό είναι το DPF να επιβιώνει – και όχι να λειτουργεί ιδανικά.