Μοντέρνα σχεδιαστική αισθητική: υπάρχουν «άσχημα» αυτοκίνητα στις ημέρες μας;
Η σύγχρονη σχεδίαση μέσω υπολογιστή εξαφάνισε την υποκειμενικότητα στα γούστα.
Όμως, αν και ευρέως αποδεκτά, τα μοντέρνα σχήματα είναι βαρετά και πανομοιότυπα.
Η ασφάλεια και οι κανόνες σκότωσαν τη σχεδιαστική ελευθερία και το στυλ.
Η κοινή αισθητική μοντέλων βασισμένων στην ίδια πλατφόρμα εντείνει το φαινόμενο.
autoagora Team
Η σύγχρονη σχεδίαση μέσω υπολογιστή εξαφάνισε την υποκειμενικότητα στα γούστα
Είναι γνωστό ότι παραδοσιακά στην αυτοκινητοβιομηχανία, πριν αυτή «απορροφηθεί» από την παγκοσμιοποίηση, όπως κάθε εμπορική και βιομηχανική άλλωστε δραστηριότητα, είχε στις τάξεις της ορισμένες χαρακτηριστικές σχολές. Οι οποίες κατά περίπτωση, φημίζονταν για τις υψηλές επιδόσεις τους σε συγκεκριμένους τομείς.
Έτσι, πριν τα σύγχρονα αυτοκίνητα γίνουν καθολικά πραγματικά πολύ καλά στις ημέρες μας, η ιαπωνική σχολή ήταν γνωστή για την αφοσίωσή της στην αξιοπιστία. Οι Γερμανοί φημίζονταν για τις απόλυτα στιβαρές και ποιοτικές τους κατασκευές, αλλά και τα ανθεκτικά και αποτελεσματικά τους... φρένα. Οι Γάλλοι αντίστοιχα, ήταν ανέκαθεν οι «μετρ» στο να «στήνουν» σωστά ένα αυτοκίνητο. Και είχαν από τότε βρει τη «χρυσή» ισορροπία ανάμεσα στην άνεση και το κράτημα. Και οι Ιταλοί; Εκείνοι από πάντα ήταν γνωστοί σε ολόκληρο τον πλανήτη για τις πιο... σπορ κατασκευές (βλέπε μάρκες όπως Ferrari, Maserati, Lamborghini κ.ά.), αλλά και την αμέριστη προσήλωσή τους στο... car design.
Οι ναοί της σχεδίασης στην αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκονταν πάντα επί ιταλικού εδάφους, και τόσο τα εργοστασιακά στούντιο όπως το φημισμένο “Centro Stile” της Alfa Romeo, όσο και ανεξάρτητοι σχεδιαστικοί οίκοι, όπως οι Pininfarina, Bertone και Giugiaro, μας έχουν χαρίσει ορισμένες από τις κομψότερες σιλουέτες που έχουν ποτέ κυκλοφορήσει στους δρόμους. Τι συνέβη όμως όταν οι «μηχανές» ανέλαβαν το έργο των ανθρώπων, στο συγκεκριμένο τομέα;
Όμως, αν και ευρέως αποδεκτά, τα μοντέρνα σχήματα είναι βαρετά και πανομοιότυπα
Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1990, τα στούντιο βιομηχανικού σχεδιασμού, δέχτηκαν –όπως ήταν αναμενόμενο και αυτά– την πρόσληψη της... τεχνολογίας. Τα κλασικά σχεδιαστήρια αλλά και όλες οι υπόλοιπες μέθοδοι που χρησιμοποιούνταν ως τότε για να περάσει μια «ιδέα» από το μυαλό ενός designer στη φυσική πραγματικότητα, και να αποκτήσει τρισδιάστατη υπόσταση, να εξελιχθεί μηχανολογικά και να μπει στη γραμμή παραγωγής, αντικαταστάθηκαν σταδιακά από τα συστήματα CAD/CAM (Computer Aided Design / Computer Aided Manufacture).
Οι νέες δυνατότητες, μπορεί να μην υποκατέστησαν μονομιάς την αισθητική των αρχισχεδιαστών, αφού αυτοί ήταν που χειρίζονταν σε κάθε περίπτωση και τη νέα τεχνολογία. Όμως τους περιόρισαν αισθητά. Έτσι, αν και ευρέως αποδεκτά, τα νέα μοντέλα αυτοκινήτων έγιναν με τον καιρό βαρετά και πανομοιότυπα.
Η ασφάλεια και οι κανόνες σκότωσαν τη σχεδιαστική ελευθερία και το στυλ
Αυτό κατά βάση συνέβη για έναν απλό λόγο: πλέον η τεχνολογία έδινε λύσεις σε μηχανολογικά ζητήματα, που μέχρι τότε, είτε δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, είτε γιατί δεν υπήρχε η προτεραιότητα να αντιμετωπιστούν εξ αρχής. Με τα νέα μέσα, τα εργοστασιακά στελέχη και οι αρμόδιοι Βιομηχανικοί Σχεδιαστές, μπορούσαν να συγκεντρωθούν πλέον και σε άλλους τομείς της εξέλιξης του «προϊόντος». Και να δώσουν έμφαση στη μηχανολογία και σε τομείς που έτσι σταδιακά αναπτύχθηκαν περισσότερο, όπως η ασφάλεια αυτοκινήτου. Έτσι, προϊόντος του χρόνου, οι όλο και αυστηρότεροι κανονισμοί αυτοκινητοβιομηχανίας (άτυποι ή και νομοθετημένα θεσμοθετημένοι), κατάφεραν να σκοτώσουν τη σχεδιαστική ελευθερία και το στυλ.
Η κοινή αισθητική μοντέλων βασισμένων στην ίδια πλατφόρμα εντείνει το φαινόμενο
Δόθηκε –όχι άδικα πάντως– έμφαση σε θέματα που προείχαν. Η ασφάλεια των επιβατών, αλλά με τον καιρό και των ίδιων των πεζών, η οικονομία καυσίμου, η εργονομία, η άνεση και η πρακτικότητα, ήταν όλοι τομείς των οποίων η αποτελεσματικότητα στην εξέλιξη εκτοξεύτηκε. Και συγκεκριμένα ζητήματα της σχεδίασης, όπως η αεροδυναμική αυτοκινήτου, που πάντα αποτελούσε ζητούμενο, έκαναν τη δική τους «δικτατορία» στα σχεδιαστήρια.
Ακύρωναν τη βούληση των μηχανικών, και επέβαλαν οι γραμμές να χαράζονται πλέον στα αεροδυναμικά τούνελ και όχι «στο χαρτί». Επίσης, πολλές βιομηχανικές πρακτικές της εποχής μας, όπως η χρήση κοινών πλατφορμών, επιδείνωσαν περαιτέρω το πρόβλημα. Το αποτέλεσμα; Να συναντάμε όλο και πιο συχνά στους δρόμους σύγχρονα, ενδιαφέροντα σχήματα, με «επιθετική» σχεδίαση, μεγάλες μάσκες, ψεύτικους αεραγωγούς και περίπλοκα φώτα LED. Που όμως πολλές φορές μοιάζουν... δραματικά μεταξύ τους.