Citroen BX GTi: 40 χρόνια από το sport sedan των 200 χλμ./ώρα
Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται από την παρουσίαση του Citroën BX GTi, ενός μοντέλου που επιχείρησε να αποδείξει ότι ένα οικογενειακό sedan μπορούσε να είναι γρήγορο και απολαυστικό χωρίς να θυσιάζει την παραδοσιακή γαλλική άνεση. Με βάρος μόλις 1.025 κιλά, υδροπνευματική ανάρτηση και κινητήρα 125 PS, το BX GTi άγγιζε τα 200 χλμ./ώρα, ενώ αργότερα η έκδοση 16-Valve ανέβασε τον πήχη στα 160 PS και τα 218 χλμ./ώρα.
autoagora Team
To BX παρουσιάστηκε το 1982 με την υπογραφή του οίκου Bertone, το GTi ακολούθησε το 1986
Η ιστορία ξεκινά το 1982, όταν η Citroën παρουσίασε το BX, αρχικά στον Πύργο του Άιφελ και στη συνέχεια επίσημα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού. Η σχεδίασή του πραγματοποιήθηκε από τον οίκο Bertone υπό την καθοδήγηση του Marcello Gandini, με το μοντέλο να εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες της γαλλικής μάρκας. Μέχρι το τέλος της παραγωγής του το 1994 κατασκευάστηκαν περισσότερα από 2,3 εκατομμύρια αυτοκίνητα. Μέσα από αυτή την επιτυχία προέκυψε και η ανάγκη για μια έκδοση που θα έβαζε περισσότερο «ζωντάνια» στον οικογενειακό χαρακτήρα του BX.
Η απάντηση ήρθε τον Ιούλιο του 1986, στο πλαίσιο της ανανέωσης του μοντέλου. Το BX GTi αντικατέστησε ουσιαστικά τα BX 19 GT και BX Sport, επιχειρώντας να παντρέψει τις επιδόσεις του δεύτερου με την άνεση και την καθημερινή χρηστικότητα ενός κανονικού οικογενειακού sedan. Εξωτερικά απέκτησε φαρδύτερα φτερά, μεγαλύτερους προφυλακτήρες στο χρώμα του αμαξώματος, διαφορετικές ζάντες, εμπρός προβολείς ομίχλης και πίσω αεροτομή. Τα διακριτικά GTi έκαναν σαφή την ταυτότητά του χωρίς το αυτοκίνητο να καταφεύγει σε υπερβολικά σχεδιαστικά τεχνάσματα.
Ζύγιζε μόλις 1.025 κιλά και είχε τελική που πλησίαζε τα 200 χλμ./ώρα.
Κάτω από το καπό του πρώτου BX GTi βρισκόταν ένας τετρακύλινδρος 8βάλβιδος κινητήρας με ηλεκτρονικό ψεκασμό, ο οποίος απέδιδε 125 PS και 175 Nm ροπής. Τα νούμερα μπορεί να μην εντυπωσιάζουν με τα σημερινά δεδομένα, όμως υπάρχει μία σημαντική λεπτομέρεια: το γαλλικό sedan ζύγιζε μόλις 1.025 κιλά. Η αναλογία των 8,2 κιλών ανά PS του επέτρεπε να προσφέρει ιδιαίτερα ανταγωνιστικές επιδόσεις για τα δεδομένα της δεκαετίας του 1980.Η τελική ταχύτητα πλησίαζε τα 200 χλμ./ώρα, ενώ το ένα χιλιόμετρο από στάση ολοκληρωνόταν σε 30,5 δευτερόλεπτα. Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι το BX GTi δεν είχε σχεδιαστεί ως ένα σκληροπυρηνικό αυτοκίνητο που απαιτούσε συμβιβασμούς στην καθημερινότητα. Διατηρούσε τους χώρους, την πρακτικότητα και την άνεση του συμβατικού BX, δημιουργώντας μία διαφορετική προσέγγιση απέναντι στα γρήγορα οικογενειακά αυτοκίνητα της εποχής.
Υδροπνευματική ανάρτηση: Το μεγάλο «όπλο» του BX GTi
Η Citroën δεν εγκατέλειψε ούτε στην έκδοση GTi ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της τεχνολογικής της ταυτότητας. Το αυτοκίνητο χρησιμοποιούσε την περίφημη υδροπνευματική ανάρτηση, με ειδικές ρυθμίσεις ώστε να ανταποκρίνεται στις αυξημένες απαιτήσεις της ισχυρότερης έκδοσης. Στόχος δεν ήταν να μετατραπεί το BX σε ένα ακραία σκληρό sport sedan. Αντίθετα, η Citroën προσπάθησε να διατηρήσει την πολύ καλή απορρόφηση των ανωμαλιών του δρόμου, προσθέτοντας ταυτόχρονα καλύτερο έλεγχο του αμαξώματος και σταθερότητα στις υψηλές ταχύτητες. Το πακέτο συμπλήρωναν τέσσερα δισκόφρενα, υδραυλικό τιμόνι και προαιρετικό ABS.
Αντίστοιχη ήταν η φιλοσοφία στην καμπίνα. Το BX GTi διέθετε μεταξύ άλλων βελούδινα καθίσματα με ρύθμιση ύψους, κεντρικό κλείδωμα και ειδικό πίνακα οργάνων έξι ενδείξεων. Στον προαιρετικό εξοπλισμό μπορούσαν να προστεθούν στοιχεία όπως δερμάτινα καθίσματα, ηλεκτρική ηλιοροφή, υπολογιστής ταξιδιού, κλιματισμός και Hi-Fi.
Το BX GTi 16-Valve των 160 PS ήταν το πρώτο γαλλικό αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής με πολυβάλβιδο κινητήρα
Η μεγάλη αναβάθμιση ήρθε με το BX GTi 16-Valve. Ο κινητήρας XU9J4 των 1.905 κ.εκ. απέδιδε πλέον 160 PS στις 6.500 σ.α.λ., μετατρέποντας το BX σε ένα πραγματικά γρήγορο οικογενειακό αυτοκίνητο για τα δεδομένα της εποχής.
Η επιτάχυνση 0-100 χλμ./ώρα ολοκληρωνόταν σε 7,9 δευτερόλεπτα, ενώ η τελική ταχύτητα έφτανε τα 218 χλμ./ώρα. Το ABS ήταν πλέον στάνταρ, ενώ διαφορετικές ρυθμίσεις στην ανάρτηση ακολουθούσαν την αισθητή αύξηση των επιδόσεων.
Το 16-Valve ξεχώριζε από τα πλαϊνά μαρσπιέ, τις ζάντες αλουμινίου με ελαστικά υψηλών επιδόσεων και τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες στους προφυλακτήρες. Στο εσωτερικό υπήρχε μαύρη επένδυση, καθίσματα με καλύτερη πλευρική στήριξη και σπορ τιμόνι τριών ακτινών. Επίσης, αποτέλεσε το πρώτο γαλλικό αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής με πολυβάλβιδο κινητήρα.
Ακολούθησε και τετρακίνητο BX GTi, ενώ η παραγωγή ολοκληρώθηκε το 1993
Το 1989 εμφανίστηκε το BX GTi 4X4, προσθέτοντας μόνιμη τετρακίνηση στην εξίσωση. Η ροπή μοιραζόταν σε ποσοστό 53% εμπρός και 47% πίσω, ενώ υπήρχαν κεντρικό διαφορικό και διαφορικό περιορισμένης ολίσθησης στον πίσω άξονα. Ο οδηγός μπορούσε επιπλέον να κλειδώσει ηλεκτρικά το κεντρικό διαφορικό όταν οι συνθήκες το απαιτούσαν, δίνοντας στο BX δυνατότητες που ξεπερνούσαν την απλή σπορ οδήγηση στην άσφαλτο.
Τα επόμενα χρόνια η Citroën συνέχισε να αναβαθμίζει το μοντέλο. Η γκάμα προσαρμόστηκε στην αμόλυβδη βενζίνη, προστέθηκαν περισσότερα στοιχεία βασικού εξοπλισμού, βελτιώθηκε η ηχομόνωση και αργότερα ο κλιματισμός έγινε στάνταρ.
Η πορεία του BX GTi ολοκληρώθηκε το 1993, καθώς η ευρεία εφαρμογή των καταλυτικών μετατροπέων και οι νέες απαιτήσεις της αγοράς έφεραν το τέλος μιας ιδιαίτερης εποχής.
Σαράντα χρόνια μετά την πρώτη εμφάνισή του, το BX GTi θυμίζει μια περίοδο κατά την οποία οι επιδόσεις δεν απαιτούσαν τεράστια ισχύ, πολύπλοκα ηλεκτρονικά ή μεγάλο βάρος. 125 PS, λίγο πάνω από ένας τόνος βάρους και η υδροπνευματική ανάρτηση της Citroën ήταν αρκετά για να δημιουργήσουν ένα από τα πιο ιδιαίτερα γρήγορα sedan της δεκαετίας του 1980.