Υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα: Γιατί σκουριάζουν οι δίσκοι φρένων;

Η ανάκτηση ενέργειας «ξεκουράζει» τα κανονικά φρένα, αλλά οι δίσκοι μένουν αχρησιμοποίητοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Υγρασία και νερό δημιουργούν επιφανειακή σκουριά στους δίσκους, η οποία δεν καθαρίζει πάντα με το φρενάρισμα.
Θόρυβος, κραδασμοί και ανομοιόμορφη πέδηση δείχνουν ότι η σκουριά στα φρένα έχει αρχίσει να γίνεται πρόβλημα.
Μερικά δυνατά φρεναρίσματα βοηθούν να καθαρίσουν οι δίσκοι, αλλά η έντονη διάβρωση απαιτεί έλεγχο στο συνεργείο.

autoagora Team

Η ανάκτηση ενέργειας «ξεκουράζει» τα κανονικά φρένα, αλλά οι δίσκοι μένουν αχρησιμοποίητοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα

Σε ένα συμβατικό αυτοκίνητο, κάθε φορά που ο οδηγός πατά το φρένο, τα τακάκια πιέζουν τους δίσκους και η τριβή μειώνει την ταχύτητα με την οποία κινείται το όχημα. Αυτή η διαδικασία προκαλεί φθορά στα τακάκια και τους δίσκους, αλλά παράλληλα βοηθά να διατηρείται σχετικά καθαρή η επιφάνεια των δίσκων.

Στα υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μεγάλο μέρος της επιβράδυνσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με διαφορετικό τρόπο, αφού μπορούν να επιβραδύνουν ανακτώντας παράλληλα ενέργεια. Στην πράξη, το regenerative braking (αναγεννητική πέδηση) μειώνει την κατανάλωση και τη φθορά στα φρένα, μετατρέποντας τον ηλεκτροκινητήρα σε γεννήτρια κάθε φορά που ο οδηγός αφήνει το γκάζι ή πατάει φρένο, ώστε να επιβραδύνει το όχημα και να φορτίζει την μπαταρία.

Στην καθημερινή οδήγηση, ιδιαίτερα μέσα στην πόλη, αυτό σημαίνει ότι τα συμβατικά φρένα χρησιμοποιούνται αισθητά λιγότερο. Αν μάλιστα το ηλεκτρικό αυτοκίνητο διαθέτει ισχυρή ανάκτηση ή δυνατότητα one-pedal driving, ο οδηγός μπορεί να ολοκληρώνει πολλές επιβραδύνσεις χρησιμοποιώντας ελάχιστα το πεντάλ του φρένου.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Όσο λιγότερο χρησιμοποιούνται τα φρένα, τόσο δυσκολότερα απομακρύνεται η επιφανειακή οξείδωση που δημιουργείται στους δίσκους από νερό και υγρασία. Έτσι, ειδικά σε αυτοκίνητα που κάνουν μικρές διαδρομές εντός πόλης, η μειωμένη φθορά των φρένων μπορεί μακροπρόθεσμα να προκαλέσει και προβλήματα σκουριάς.

Υγρασία και νερό δημιουργούν επιφανειακή σκουριά στους δίσκους, η οποία δεν καθαρίζει πάντα με το φρενάρισμα

Οι περισσότεροι δίσκοι φρένων που συναντάμε σε συμβατικά αυτοκίνητα είναι κατασκευασμένοι από χυτοσίδηρο και είναι φυσιολογικό να εμφανίσουν ένα λεπτό στρώμα επιφανειακής οξείδωσης όταν εκτεθούν σε νερό και υγρασία για κάποιο χρονικό διάστημα.

Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και μετά από ένα πλύσιμο ή σε περιβάλλον με βροχερές καιρικές συνθήκες. Σε ένα αυτοκίνητο που χρησιμοποιείται συχνά, τα πρώτα φρεναρίσματα συνήθως απομακρύνουν γρήγορα αυτή τη λεπτή επιφανειακή σκουριά. Το πρόβλημα στα υβριδικά και ηλεκτρικά είναι ότι αυτό δεν συμβαίνει πάντα τόσο συχνά, αφού η οξείδωση παραμένει πάνω στους δίσκους λόγω της ανάκτησης ενέργειας που αναλαμβάνει μεγάλο μέρος των καθημερινών επιβραδύνσεων.

Το φαινόμενο μπορεί να γίνει εντονότερο σε αυτοκίνητα που μένουν σταθμευμένα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, κινούνται κυρίως σε μικρές αποστάσεις ή χρησιμοποιούνται σε περιοχές με αυξημένη υγρασία. Όσο περνάει ο καιρός, η διάβρωση μπορεί να πάψει να είναι απλώς ένα λεπτό, ομοιόμορφο στρώμα στην επιφάνεια και να επηρεάσει την οδηγική συμπεριφορά του οχήματος.

Θόρυβος, κραδασμοί και ανομοιόμορφη πέδηση δείχνουν ότι η σκουριά στα φρένα έχει αρχίσει να γίνεται πρόβλημα

Μια ελαφριά πορτοκαλί απόχρωση πάνω στους δίσκους μετά τη βροχή δεν σημαίνει ότι τα φρένα χρειάζονται αντικατάσταση. Αν όμως η διάβρωση παραμείνει και εξελιχθεί, μπορεί να επηρεάσει την επιφάνεια επαφής ανάμεσα στους δίσκους και τα τακάκια.

Ένα από τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να είναι ένας ήχος τριβής κατά τα πρώτα φρεναρίσματα. Αν εξαφανιστεί γρήγορα, πιθανότατα πρόκειται για απλή επιφανειακή οξείδωση. Αν όμως ο θόρυβος επιμένει, χρειάζεται περισσότερη προσοχή. Αντίστοιχα, κραδασμοί στο πεντάλ ή στο τιμόνι κατά το φρενάρισμα, αίσθηση ανομοιόμορφης πέδησης ή εμφανείς περιοχές έντονης διάβρωσης πάνω στον δίσκο είναι λόγοι για έλεγχο.

Ιδιαίτερη προσοχή αξίζουν και τα πίσω φρένα επειδή χρησιμοποιούνται λιγότερο συγκριτικά με αυτά που βρίσκονται στον μπροστινό άξονα. Στα περισσότερα αυτοκίνητα, τα μπροστινά φρένα αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο φόρτο του φρεναρίσματος, κυρίως λόγω του βάρους του κινητήρα και της μετατόπισης βάρους του αυτοκινήτου προς τα μπροστά κατά την διάρκεια επιβράδυνσης.

Μερικά δυνατά φρεναρίσματα βοηθούν να καθαρίσουν οι δίσκοι, αλλά η έντονη διάβρωση απαιτεί έλεγχο στο συνεργείο

Προφανώς η λύση δεν είναι να αρχίσουμε να φρενάρουμε απότομα χωρίς λόγο. Σε ασφαλείς και κατάλληλες συνθήκες και μόνο όταν δεν υπάρχουν άλλα οχήματα κοντά, μερικά πιο αποφασιστικά και προοδευτικά φρεναρίσματα μπορούν να ενεργοποιήσουν περισσότερο το σύστημα πέδησης και να βοηθήσουν στην απομάκρυνση ελαφριάς επιφανειακής οξείδωσης.

Αν η σκουριά είναι έντονη, υπάρχουν βαθιές αλλοιώσεις στην επιφάνεια ή εμφανίζονται επίμονοι θόρυβοι και κραδασμοί, τα δυνατά φρεναρίσματα δεν αποτελούν λύση. Χρειάζεται επίσκεψη σε συνεργείο ώστε να γίνει σχολαστικός έλεγχος στους δίσκους, τα τακάκια και τις δαγκάνες.

Το παράδοξο λοιπόν στα υβριδικά και ηλεκτρικά είναι ότι τα φρένα μπορεί να χρειαστούν προσοχή όχι επειδή χρησιμοποιούνται πολύ, αλλά επειδή χρησιμοποιούνται λιγότερο. Η ανάκτηση ενέργειας μειώνει σημαντικά τη φυσιολογική φθορά, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να δίνουμε έμφαση στο σύστημα πέδησης. Εν τέλει, ο τακτικός έλεγχος παραμένει απαραίτητος, ακόμη και όταν τα τακάκια και οι δίσκοι έχουν πολύ «ψωμί» μπροστά τους.