Ακινησία με το πάτημα ενός κουμπιού: Χρήσιμη ή άσκοπη διαδικασία;

Η διαδικασία έγινε πιο γρήγορη και εύκολη από ποτέ.
Όχι πιο δίκαιη, η δυνατότητα άρσης και επαναφοράς απλώς μεταθέτει το βάρος, δεν μειώνει την οικονομική πίεση.
Ναι μεν το κράτος δέχεται την δήλωση, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι το αυτοκίνητο δεν κυκλοφορεί.
Η ψηφιοποίηση δεν συνοδεύτηκε από νέο φορολογικό μοντέλο, αυτό που πραγματικά ζητάνε οι οδηγοί.

autoagora Team

Η διαδικασία έγινε πιο γρήγορη και εύκολη από ποτέ

Ακινησία με το πάτημα ενός κουμπιού. Μια φράση που πριν λίγα χρόνια θα ακουγόταν σαν τεχνολογικό ανέκδοτο, σήμερα όμως είναι πραγματικότητα. Η ψηφιακή κατάθεση πινακίδων παρουσιάστηκε ως μια μικρή επανάσταση για τους Έλληνες οδηγούς: λιγότερη ταλαιπωρία, λιγότερες ουρές, περισσότερη ευελιξία. Το ερώτημα όμως παραμένει: πρόκειται για μια ουσιαστική λύση ή απλώς για μια καλοσχεδιασμένη διευκόλυνση που δεν αγγίζει το πραγματικό πρόβλημα;

Αναμφίβολα, στο επίπεδο της διαδικασίας, η αλλαγή είναι θεαματική. Η ακινησία και άρση ακινησίας μέσω gov.gr έκανε αυτό που υποσχέθηκε: μείωσε τον χρόνο, εξαφάνισε τη φυσική παρουσία στις ΔΟΥ και έδωσε στον ιδιοκτήτη τον έλεγχο με λίγα κλικ. Για πρώτη φορά, η σχέση του πολίτη με το κράτος σε αυτό το κομμάτι μοιάζει σύγχρονη και λειτουργική. Για όσους χρησιμοποιούν το αυτοκίνητο εποχικά ή θέλουν να αποφύγουν τέλη και ασφάλιστρα για λίγους μήνες, η ευκολία είναι πραγματική και άμεση.

Όχι πιο δίκαιη, η δυνατότητα άρσης και επαναφοράς απλώς μεταθέτει το βάρος, δεν μειώνει την οικονομική πίεση

Όμως, η ευκολία δεν ταυτίζεται με τη δικαιοσύνη. Η δυνατότητα να καταθέτεις και να σηκώνεις πινακίδες όποτε θέλεις δεν μειώνει το μηνιαίο οικονομικό βάρος απλώς το μεταθέτει χρονικά. Τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας παραμένουν ίδια, το κόστος ασφάλισης δεν αλλάζει ουσιαστικά και η πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό δεν εξαφανίζεται, απλώς «παγώνει». Για πολλούς οδηγούς, η ψηφιακή ακινησία δεν είναι επιλογή ευελιξίας, αλλά λύση ανάγκης, μια προσωρινή ανακούφιση σε ένα σταθερά ακριβό σύστημα.

Ναι μεν το κράτος δέχεται την δήλωση, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι το αυτοκίνητο δεν κυκλοφορεί

Υπάρχει και ένα πιο γκρίζο σημείο: το κράτος δέχεται τη δήλωση ακινησίας, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το όχημα όντως δεν κυκλοφορεί. Η φυσική κατάθεση πινακίδων, όσο παρωχημένη κι αν έμοιαζε, είχε έναν έλεγχο. Σήμερα, ο έλεγχος αυτός βασίζεται σε διασταυρώσεις, καταγγελίες και εκ των υστέρων κυρώσεις. Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: οι συνεπείς ιδιοκτήτες ακολουθούν τη διαδικασία κατά γράμμα, ενώ όσοι θέλουν να παρανομήσουν βρίσκουν θεωρητικά μεγαλύτερο περιθώριο. Η ψηφιοποίηση, από μόνη της, δεν εγγυάται συμμόρφωση. Αναμένουμε να δούμε πως οι νέες ΑΙ κάμερες θα δώσουν λύση σε αυτό το πρόβλημα.

Η ψηφιοποίηση δεν συνοδεύτηκε από νέο φορολογικό μοντέλο, αυτό που πραγματικά ζητάνε οι οδηγοί

Και εδώ φτάνουμε στον πυρήνα της κριτικής. Η ψηφιοποίηση δεν συνοδεύτηκε από νέο φορολογικό μοντέλο. Οι οδηγοί δεν ζητούν απλώς πιο εύκολη ακινησία, αλλά δικαιότερη φορολόγηση: τέλη ανάλογα με τη χρήση, τα χιλιόμετρα ή τη χρονική διάρκεια κυκλοφορίας. Ζητούν ένα σύστημα που να αντικατοπτρίζει το πώς και πόσο χρησιμοποιείται το αυτοκίνητο, όχι απλώς αν είναι «ενεργό» ή «ακινητοποιημένο». Χωρίς αυτή την αλλαγή, η ψηφιακή κατάθεση πινακίδων μοιάζει περισσότερο με τεχνολογικό καλλωπισμό παρά με ουσιαστική μεταρρύθμιση.

Τελικά, η ακινησία με το πάτημα ενός κουμπιού είναι χρήσιμη. Αλλά είναι αρκετή; Μάλλον όχι. Έλυσε το πρόβλημα της ταλαιπωρίας, όχι όμως το πρόβλημα του κόστους και της λογικής πίσω από αυτό. Και μέχρι να αλλάξει αυτό, το κουμπί θα πατιέται συχνά — όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη.