Μεσαία λωρίδα στον αυτοκινητόδρομο: Το λάθος που κάνουν χιλιάδες οδηγοί

Η δεξιά είναι η βασική λωρίδα κυκλοφορίας – Τι ισχύει όταν ο δρόμος είναι άδειος.
Η προσπέραση γίνεται από αριστερά – Το «προσπερνάω από δεξιά» δεν είναι λύση.
Φορτηγά και λεωφορεία έχουν αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση των λωρίδων.
Η ΛΕΑ δεν είναι «τέταρτη λωρίδα» – Πότε επιτρέπεται να σταματήσει εκεί ένα όχημα.

autoagora Team

Η δεξιά είναι η βασική λωρίδα κυκλοφορίας – Τι ισχύει όταν ο δρόμος είναι άδειος

Η εικόνα είναι γνώριμη στους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους: η δεξιά λωρίδα είναι ελεύθερη, όμως ένας οδηγός συνεχίζει για χιλιόμετρα στη μεσαία, θεωρώντας ότι εκεί πρέπει να κινείται όσο ταξιδεύει. Στην πραγματικότητα, ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει διαφορετική συμπεριφορά. Ο οδηγός οφείλει να κινείται πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος, ακόμη και όταν ο δρόμος είναι ελεύθερος.
Σε έναν αυτοκινητόδρομο με τρεις λωρίδες ανά κατεύθυνση, λοιπόν, η δεξιά αποτελεί τη βασική λωρίδα κίνησης. Η μεσαία και η αριστερή χρησιμοποιούνται όταν οι συνθήκες κυκλοφορίας το απαιτούν και, κυρίως, για την πραγματοποίηση προσπεράσεων. Μετά την ολοκλήρωση του ελιγμού, ο οδηγός πρέπει να επιστρέψει προς τα δεξιά όταν υπάρχει ο απαραίτητος χώρος και αυτό μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Υπάρχει βέβαια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να κινείται κάποιος χωρίς λόγο επί χιλιόμετρα στη μεσαία λωρίδα και στο να παραμένει προσωρινά εκεί επειδή προσπερνά διαδοχικά πιο αργά οχήματα. Σε πυκνή κυκλοφορία, επίσης, οι λωρίδες μπορούν να σχηματίσουν παράλληλους στοίχους και οι κανόνες προσαρμόζονται στις πραγματικές συνθήκες της κυκλοφορίας. Αυτό που δεν προβλέπεται είναι η αντίληψη ότι η μεσαία λωρίδα αποτελεί την «κανονική» λωρίδα ταξιδιού και η δεξιά προορίζεται αποκλειστικά για φορτηγά.
Η παράβαση των σχετικών κανόνων του άρθρου 20 για τη θέση του οχήματος στο οδόστρωμα κατατάσσεται, για τις περιπτώσεις των παρ. 1, 2 και 3 με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις, στην κατηγορία Ε1-Β. Με τον νέο ΚΟΚ, η Ε1-Β συνεπάγεται πρόστιμο 30 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες.
 

Η προσπέραση γίνεται από αριστερά – Το «προσπερνάω από δεξιά» δεν είναι λύση

Η παρουσία ενός αργού αυτοκινήτου στη μεσαία λωρίδα δημιουργεί ένα ακόμη πρόβλημα: τι πρέπει να κάνει ο οδηγός που το πλησιάζει από πίσω; Ο ελληνικός ΚΟΚ είναι σαφής ως προς τον βασικό κανόνα, καθώς η προσπέραση πραγματοποιείται κατά κανόνα από την αριστερή πλευρά. Προτού ξεκινήσει τον ελιγμό, ο οδηγός πρέπει να βεβαιωθεί ότι μπορεί να τον πραγματοποιήσει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση της κυκλοφορίας και να προειδοποιήσει έγκαιρα για την πρόθεσή του.
Επομένως, αν ένα αυτοκίνητο έχει «κατασκηνώσει» στη μεσαία λωρίδα, δεν σημαίνει ότι ο οδηγός που ακολουθεί μπορεί να μετακινηθεί δεξιά, να το προσπεράσει και στη συνέχεια να επιστρέψει στη μεσαία. Ο ΚΟΚ επιτρέπει κατ εξαίρεση την προσπέραση από δεξιά όταν το προπορευόμενο όχημα έχει δηλώσει ότι πρόκειται να στρίψει αριστερά και έχει μετακινηθεί ανάλογα.
Διαφορετική περίπτωση αποτελεί η πυκνή κυκλοφορία, όταν έχουν δημιουργηθεί παράλληλοι στοίχοι οχημάτων. Εκεί είναι δυνατόν ένας στοίχος να κινείται ταχύτερα από έναν άλλο χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε όχημα που προχωρά γρηγορότερα πραγματοποιεί κλασικό ελιγμό προσπέρασης. Ουσιαστικά, λοιπόν, άλλο πράγμα είναι η φυσιολογική ροή διαφορετικών λωρίδων σε μποτιλιάρισμα και άλλο η σκόπιμη αλλαγή προς τα δεξιά για να περάσουμε ένα όχημα.

Μπορεί επίσης να σας ενδιαφέρει
Peugeot 208 Hybrid: Premium καμπίνα και χαμηλή κατανάλωση
 

Φορτηγά και λεωφορεία έχουν αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση των λωρίδων

Οι κανόνες γίνονται αυστηρότεροι όταν πρόκειται για βαρέα και μεγάλα οχήματα, καθώς η θέση τους στον αυτοκινητόδρομο επηρεάζει περισσότερο τη ροή αλλά και την ασφάλεια της κυκλοφορίας. Ο ΚΟΚ προβλέπει ειδικές διατάξεις για φορτηγά και λεωφορεία, με τις σχετικές παραβάσεις να αντιμετωπίζονται αυστηρότερα από την αντίστοιχη παράβαση ενός επιβατικού οχήματος.
Ιδιαίτερα σε δρόμους με πολλές λωρίδες, η λογική είναι ότι τα βαρύτερα και πιο αργά οχήματα πρέπει να παραμένουν προς τη δεξιά πλευρά του οδοστρώματος, ώστε οι αριστερότερες λωρίδες να παραμένουν διαθέσιμες για την ομαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας και των προσπεράσεων.
Χαρακτηριστικό της διαφορετικής αντιμετώπισης είναι ότι οι σχετικές παραβάσεις του άρθρου 20 που αφορούν φορτηγά και λεωφορεία μπορούν να κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β και στην κατηγορία Σ, δηλαδή στις παραβάσεις υψηλής επικινδυνότητας και αντικοινωνικής οδικής συμπεριφοράς.
Το ίδιο το σύστημα κυρώσεων του νέου ΚΟΚ έχει αλλάξει σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Οι παραβάσεις πλέον διαχωρίζονται σε κατηγορίες Ε1, Ε2, Ε3 και Ε4, ανάλογα με την επικινδυνότητά τους, ενώ υπάρχει ξεχωριστή κατηγορία Σ για συμπεριφορές που χαρακτηρίζονται αντικοινωνικές. Έτσι, δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο κάθε λανθασμένη χρήση του δρόμου, αλλά λαμβάνεται υπόψη ο κίνδυνος που δημιουργεί.
 

Η ΛΕΑ δεν είναι «τέταρτη λωρίδα» – Πότε επιτρέπεται να σταματήσει εκεί ένα όχημα

Ακόμη πιο επικίνδυνη συμπεριφορά είναι η χρήση της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) σαν μία επιπλέον λωρίδα κυκλοφορίας. Σε συνθήκες μποτιλιαρίσματος δεν είναι σπάνιο να εμφανίζονται οδηγοί που επιχειρούν να προσπεράσουν την ουρά χρησιμοποιώντας τη ΛΕΑ, όμως ο χώρος αυτός πρέπει να παραμένει διαθέσιμος για πραγματικές καταστάσεις ανάγκης.
Ο λόγος είναι απλός. Σε ένα σοβαρό τροχαίο, κάθε λεπτό μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο και η ελεύθερη ΛΕΑ επιτρέπει την ταχύτερη πρόσβαση ασθενοφόρων, πυροσβεστικών και άλλων οχημάτων έκτακτης ανάγκης. Ένα αυτοκίνητο που τη χρησιμοποιεί για να παρακάμψει την κίνηση μπορεί να εμποδίσει ακριβώς τα οχήματα για τα οποία έχει προβλεφθεί.
Αντίστοιχη προσοχή χρειάζεται κατά την είσοδο και έξοδο από τον αυτοκινητόδρομο. Ο οδηγός που εισέρχεται πρέπει να αξιοποιεί τη λωρίδα επιτάχυνσης ώστε να προσαρμόζει την ταχύτητά του στη ροή της κυκλοφορίας, να ελέγχει καθρέπτες και τυφλό σημείο και να πραγματοποιεί τον ελιγμό μόνο όταν είναι ασφαλής. Στην έξοδο πρέπει να μετακινείται εγκαίρως προς τα δεξιά, να χρησιμοποιεί τον δείκτη κατεύθυνσης και να εισέρχεται στη λωρίδα επιβράδυνσης χωρίς απότομους ελιγμούς.
Τελικά, το μεγαλύτερο λάθος γύρω από τη μεσαία λωρίδα είναι η πεποίθηση ότι αποτελεί την ασφαλέστερη θέση για ένα μεγάλο ταξίδι. Ο ελληνικός ΚΟΚ δεν λειτουργεί με τη λογική «αργοί δεξιά, κανονικοί στη μέση, γρήγοροι αριστερά». Η κυκλοφορία ξεκινά από τα δεξιά, ενώ οι αριστερότερες λωρίδες αξιοποιούνται ανάλογα με την κίνηση και τις ανάγκες προσπέρασης. Η σωστή χρήση τους δεν αφορά μόνο την αποφυγή ενός προστίμου, αλλά διατηρεί την κυκλοφορία πιο ομαλή και μειώνει τις περιττές αλλαγές λωρίδας που αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχήματος.